Deze website gaat over de historie, invenstarisatie en restauratie van boerenwagens. Wij zijn bezig met een inventarisatie van gebeeldhouwde boerenwagens uit het rivierengebied, de zogenaamde hooiwagen.

Tot nu toe zijn er zo’n 65 gebeeldhouwde boerenwagens bekend waarvan een groot gedeelte niet rijdbaar. Zo zijn er o.a. de wagens uit het openluchtmuseum in Arnhem, nog 10 gebeeldhouwde wagens en 5 speelwagens waarvan sommige in halfvergane staat en niet rijdbaar zijn. Door brand in 1995, zijn 10 speelwagens en 8 boerenwagens verloren gegaan.

Zo’n 25 stuks zijn er nu rijdbaar en bruikbaar gemaakt, vooral de laatste jaren heeft dit een vlucht genomen en dat is fijn om te zien. Deze vlucht komt in hoofdzaak door het wereldkampioenschap vierspannen in Mariënwaard waarvan het krantenartikel te lezen is door hier te klikken. Verder zijn er in totaal nog 10 of 11 speelwagens in het rivierengebied van Nederland, waarvan er slechts 2 rijdbaar is. Deze speelwagen staat in Hoek van Holland en België. Een speelwagen is een kleinere uitvoering van de B.W. en geschikt voor personenvervoer. De B.W. is in hoofdzaak toch een bedrijfswagen. Ook zijn er plusminus 15 niet gebeeldhouwde wagens uit de waarden getraceerd, en het gekke is dat ze eigenlijk zeldzamer zijn dan de gebeeldhouwde! Ze zijn meestal van latere datum maar er zat bijna geen kunst of snijwerk aan dus werden ze niet als bijzonder ervaren, maar dat zijn ze zeker wel!

Boerenwagen present bij defilé viering 200 jaar Koninkrijk

V.l.n.r. Willem Hoek, Jan van Asperen en Arien Smit.

Willem en Arien, mijn trouwe hulp!

Neem contact op met Jan van Asperen

Oost-Kinderdijk 341   -   2953 CN Alblasserdam   -   Telefoon: 078 69 179 51   -   Mobiel: 06 1640 51 55

Met het contactformulier kunt u mij een bericht sturen om informatie te krijgen, een suggestie te doen of om eens een bezoek te brengen om de collectie met eigen ogen te aanschouwen. Heeft u zelf een oude boerenwagen of koets en die is nodig aan een restauratie toe kunt u ook een bericht sturen, Vanzelfsprekend als u een vraag heeft om terug te bellen dat u uw telefoonnummer vermeldt.

Restauratie project Hedels gebeeldhouwd wagentje uit 1936

De eerste foto's van dit restauratie project kunt u bewonderen op deze pagina. U bekijkt de foto's groter door op de foto te klikken.

Restauratie project Alblasserwaardse wagen uit 1871

De komende tijd zult u van dit restauratie project foto's te zien krijgen. Hier ziet u alvast een paar foto's. Deze kijkt u gedetailleerder door erop te klikken.

De Hurwenense wagen

Het bouwjaar van de Hurwenense wagen is 1900. De opdrachtgever was boer van Mourik en de wagenmaker heette toevallig ook Van Mourik uit Hurwenen. De foto's op deze pagina worden vergroot als u erop klikt.

De oude remslof van de Hurwenense wagen

Nog een foto van de oude remslof van de Hurwenense wagen - Betuwe.

De bloktang met boven- en onderlip, de langboom en de kortwagen.

Grote steelen, kleine steelen. Grote steelen het meest. Tekst met daarboven afgebeeld, lange Goudse pijpen met sporen van de touwen in de bovenbalk.

Lauwerkrans Lodewijk de 16e vaas.

Stijlvol geheel uit het bouwjaar 1900. Deze wagen heeft hoge achterwielen van bijna 1,50 meter.

De naam van het erf, de verschillende zittekist nagels, klavertje vier, bloem en ingevijld vierkant.

Orginele kleurstelling, oude banken. De steekleren zijn nieuw gemaakt naar oud model. Het is een sterke gezonde wagen.

De ruitvorm in het voorschamel is van rond 1900.

Toebehoren van de Hurwenense wagen

  • Lamoen
  • Lange boom
  • Tweepaards zwengen
  • Twee vrouwen- of bruidsbanken
  • Kromme dissel met koperen knop

De Koopman of Latijnse wagen

De Latijnse wagen heeft als oorsprong de Bommelerwaard en is uit het bouwjaar 1897. De opdrachtgever was C.V.D.V en de wagemaker was F. van Beurden uit Zaltbommel.. 

 

"Simson en de Leeuw"

De boeren hielden wel van wat krachtsvertoon. Links werd de bovenkaak vastgehouden en rechts de onderkaak, zo werd hij doormidden getrokken! Op de rechterfoto ziet u dezelfde voorstelling van dit tafereel.

Aparte blauwe kleur dommen, met rode kleur. De wagen zit in de gekookte lijnolie zoals in de Betuwe gebruikelijk was.

In het aparte achterschamel is het stijgerend paard in bladgoud met fraaie details goed te zien. De tekst "Dominus pro vi debit" betekend "De Heere zal voorzien.

 

Gestileerde bladvorm met ajour gestoken voorschamel en heeft nog een orginele houten vloer.

De Latijnse tekst "Memento Mori" betekend "gedenk te sterven." De mensen leefden vroeger dicht bij de dood!

Complete wagen met mooie tuitnaven. De wagen verkeert in topconditie!

Een prachtig plaatje van de Latijnse wagen. Uitgerust met orginele golvende steekleren. De achterwielen zijn ongeveer 1,46 meter. De wagen is vaak gebruikt voor begrafenissen.

Toebehoren van "de Koopman"

  • Kromme dissel met koperen zweng
  • Tweepaards zweng
  • Lamoen
  • 2 vrouwen- of bruidsbanken, neerklapbaar met canvas kussens
  • Laag achterkrat
  • Ruggebord

Passende tekst, net na de oorlog geschlderd,. Fraai en kundig gedaan. Nog een orginele wagen.

De Tulpenwagen

De Tulpenwagen is van het bouwjaar 1852. De opdrachtgever was G.D.J.  (G. de Jong) uit Tienhoven aan de Lek en de wagenmaker was A. van Peet uit Meerkerk. 

Zo maakt je de mooiste foto's van een boerenwagen. De wielen hebben de afmeting van 1,50 meter achter en 1,18 meter voor. Ruim 85 bloemen zijn met de hand uitgestoken en beschilderd. Deze wagen heeft houten assen. Het is een degelijk, goed rijdbare wagen zoals al mijn wagens.

De beschildering laat een echt Alblasserwaards tafereel zien. De boer rookt rustig zijn pijp en de meid boent de melkboel. Het is de oudste wagen uit de collectie en staat hoog op de poten.

Waar je kijkt zie je de schoonheid en het combineert wonderlijk goed.

Vooraanzicht van de Tulpenwagen. Prachtig fijn zwaantje in het voorschamel. Op de zittekist het zo bekende Alblasserwaardse motief, een dravend omgewend paard. Goed te zien links en rechts de gesmeede en uitgevijlde klavertje 4, typisch voor deze regio. Ook het schuinstaande hek met 2 appelbomen is fijntjes uitgestoken. Wat zijn deze wagens toch verschrikkelijk mooi!

Zonder steekleren en banken is het een 'gewone' bedrijfswagen, fabelachtig mooi, met houten assen..

Fraai gestoken zeepaard genaamd "Kortwagen" Het krankstel heeft een dubbel draaipunt bij een boerenwagen waardoor de achterwielen tegenovergesteld draaien wat hier goed te zien is.

Oud smeedwerk wat voorstelt en Kozak op een paard (overblijfsel uit de Napoleon tijd). De kozakken hebben in1813 de Alblasserwaard bezocht.

Toebehoren

  • 2 Enkelpaards zwengen aan de varkensstaarten
  • Kromme dissel met veel koperwerk en zweng
  • 1 vrouwen of bruidsbank en 1 zitplank
  • Laag achterkrat
  • Lange boom
  • Lamoen
  • Ruggebord

Voorheen van de familie Smit van Alblasserdam (scheepsbouwers).

Klavertje vier

Een complete orginele wagen in nieuwstaat. Zowel de opdrachtgever als de maker van deze wagen is helaas niet bekend. Het bouwjaar is vermoedelijk 1920 en komt uit de Alblasserwaard/Vijfheerenlanden.

Klavertje Vier was een vrij laat ontwerp en motief, mooi in al zijn eenvoud.

Een "frisse" wagen, sterk en degelijk.

Het Klavertje 4 heeft ijzeren assen.

Het oude insteek of T-.stuk bovenop geplaatst voor bevestiging van het lamoen.

Mooie steekleren in orginele kleuren en een passend fraai zeepaard. De rondjes op de spaken zag men pas na 1915 ongeveer.

Mooi rolwerk op de remkettingbout. Het zeepaard in de oude kleuren en netjes afgewerkt.

Sterke wielen van 1,46 hoog gemaakt van eiken.

Toebehoren Klavertje 4 Ablasserwaard/Vijfheerenlanden

  • Lamoen
  • 2 zitplanken
  • Steekleeren
  • Kromme dissel, koperen knop met zweng

De Koeienwagen

De koeienwagen is een Alblasserwaardse hooiwagen. De opdrachtgever was H.V.R. en deze initialen zijn van Hendrik Verips uit Meerkerk. De wagenmaker van A. van Peet uit Meerkerk . De Koeienwagen dateert uit het bouwjaar 1880 en is in topconditie,

Verfijnt schilderwerk, teksten en tafereel zijn gebaseerd op de Alblasserwaard. Alle blanke delen zijn blank glans gelakt!

In het voorschamel een vergulde keeft (kievit).

Een plaatje zo mooi met de bloeiende fruitbomen op de achtergrond!

Bouwjaar, initialen, twee keeften (kieviten), vergulde ramskoppen,, afgebiesde vlambanden, de dikkopnagels om en om geschilderd n de drie kleuren van de drie pas op de zijleren. De spaken werden altijd enkele centimeters meegeverfd met de dom tegen het inwateren.

Het ruggebord ontbreekt nog, dit maakt het vooraanzicht wat kaal. In de zittekist ziet u twee springende paardjes, veel rank- en steekwerk.

De koeienpanelen links en rechts komen er goed bij, zo veel kleur en zoveel rijke variatie. En toch vormt het één geheel.

De dubbele adelaar is een ontwerp van Monshouwer die toen voor Van Peet werktte. Het ontwerp is uit 1860 met veel fraaie details.

Dat is een mooi stukje smeedwerk, een koe op de remketting bout!

Een echt Alblasserwaards zeepaard, dik in het dubbele torengoud!

Het is goed te zien dat wagen/buikplank affloopt, dat is om het vrachtgoed vast te zetten. De vloer is dan ook voor enkele centimeters breder. De wielen hebben een hoogte van maar liefst 1,49 meter. Op de panelen worden enkele koeien en een stier, starend over de rivier weergegeven. De koeienwagen heeft rijk gestoken steekleren.

Toebehoren

  • Kromme dissel met koperwerk en zweng
  • Lamoen
  • Lange boom
  • Zwengen
  • Twee vrouwen- of bruidsbanken

de Zoelense wagen

Dit is de Betuwsche Zoelense wagen uit de Tielerwaard. Deze wagen is van het bouwjaar 1868. De opdrachtgever is niet bekend maar de wagemaker was Van Wiggen uit Zoelen.

Deze wagen heeft ijzeren assen. De 6 vlam- of schamelbanden houden de as op zijn plek. Het achterschamel heeft een Lodewijk de 16e vaas, verguld en polychroom schilderwerk op het lofwerk. Dit aparte achterkrat is een kopie maar hoort wel in de streek, gezien het snijwerk. Het achterkrat is bijzonder van vorm. De zijstijlen zijn slingerend en is beschilderd en gerestaureerd door de eigenaar Jan van Asperen. Rembrandt van Rijn heeft het orgineel geschilderd en die heeft het op zijn beurt weer gepikt van zijn leermeester.

De pot wagensmeer hangt onder de wagen en de kaarslamp aan de remkettingbout. Zeldzaam mooi!

Dit behoeft geen commentaaar! Minder uitbundig dan de Alblasserwaardse wagens maar wat een harmonie en kracht. De achterwielen zijn 1,49 meter en de voorwielen 1,19 meter.

Een passende spreuk, nog met oude buikplank. De stervorm van de 6 nagels en 2 trekstangen zijn weer anders dan uit de Alblasserwaard of Bommelerwaard

Heel verfijnde steekleren, laat Roccoco gestoken. De rode kleur aan de binnenkant van het achterkrat is ossenbloed.

Zwaar uitgevoerd zeepaard die zelfs hoeven in het goud heeft. Hoe verder naar het oosten van het land, hoe eenvoudiger de zeepaarden waren., maar wel vaak een schitterend mooie lijn.

De zijboord of leren zijn plusminus 3 meter lang. Het achterkrat kan men vieren voor een behoorlijke verlenging van de laadvloer. Het is een degelijke wagen met ijzeren assen.

Toebehoren voor de Zoelense wagen

  • 2 vrouwen- of bruidsbanken
  • 1 zitplank
  • Ruggebord
  • Lamoen
  • Lange boom en zwengen
  • Kromme dissel met koperen knop en zweng
  • Laag achterkrat

De Alblasserwaardse hooiwagen Type 1808

Bouwjaar: geassembleerd in 2005-2010 van oude, zeer oude- en nieuwe onderdelen als basis uit de Alblasserwaard. Wagenmaker achterschamel: W.Bos uit Hardinxveld.

Driekwart van achter geeft de mooiste hooiwagen foto's

Initialen van de opdrachtgever/maker: J.V.A.C.Z. in het achterschamel. Hollandse leeuw met 7 pijlen (provinciën) en een tweesnijdend zwaard. Het wapen van Asperen als ornament op het achterkrat. Het geschilderde tafereel is een kopie van een verloren gegaan krat van 10 mei 1940 uit Dubbeldam (bombardement). Volgens een Dordtse schoolmeester zag het er zo ongeveer uit. De spreuk klopt in ieder geval. Daar stond het jaartal 1741 onder en in het oosten van de Alblasserwaard is daar in die tijd een watersnood geweest, heel apart! En in 1808 ook weeer in de Alblasserwaard.

Fraaie krullen trekkerij en een heldere tekst!

Engeltje, heel oud smeedwerk aan de remkettingbout 18e eeuws.

Prachtig verfijnde eenhoorn, fraai verguld.  De moeren zijn in bloemvorm zijn gevijld, met afgebiesde lipbanden.

De wielen, met fijne dommen zijn gerestaureerd en oorspronkelijk van rond 1850. De paneelbeschilderingen zijn van Kees van Kooten en geven een geromantiseerde voorstelling van onze boerenachtergrond in de Alblasserwaard.

Vetpotje, oude stallamp, een springend hondje in het voorschamel, technisch goed en soepel rijdbaar.

Detailfoto: Wat een pracht en praal (en overdaad), twee springende paardjes in een weiland omgeven door water, en twee vogelkoppen aan de grepen van de kist.

De  opstapbeugels met bloem zijn nog gemaakt door Krijn van Zee, de dorpssmid bij Jan van Peet in de buurt. De vergulde drakenkoppen op de steekleren zijn nagemaakt naar 18e eeuws model, uit de Alblasserwaard. Mooie hoge wielen van rond 1,50 meter.

Toebehoren

  • Lamoen 
  • Lange boom
  • Kromme dissel met tweepaards zweng en koperen knop
  • Twee vrouwen- of bruidsbanken

Boeren hooiwagen uit Oudewater

Het bouwjaar van deze hooiwagen dateert uit 1896. De opdrachtgever was W.A. den Hartog en het is tot dusver niet bekend wie de wagemaker was. De hooiwagen is vermoedelijk afkomstig uit het noordelijk rivierengebied (Tielerwaard?).

Zeer fraai model, heeft iets weg van een Speelwagen. Fraai steekwerk en het smeedwerk doet Tielerwaards aan met de orginele polychrome kleuren.

De ronde onderkant bij de houten assen ziet men niet veel. Eigenlijk is het een verzwakking van de constructie maar wel heel fraai.

Laag achterkrat, wat een beter zicht naar achteren geeft. Een gezonde wagen!

Bijpassend zeepaard in de juiste kleuren. Ook de lipbanden die zich slingerend voort bewegen zijn een pracht combinatie. Bovenin zit nog een heel belangrijk onderdeel, een klos die alles op zijn plek houdt.

De wagen heeft alleen een laag achterkrat, wel een hoog werkkrat. Was wat zwaarder uitgevoerd.

Bijzondere steekleren, donkereiken spaken, lichte iepen velgen. Er zit wel 12 liter houtwormgif in, zoals in alle wagens. Dit is voldoende voor nog eens 100 jaar plezier en behoud.

Bijzonder zijn de acht gesmede bloemvormen in 4 kleuren.

Aparte zittekist in de orginele kleuren na een grondige restauratie waaronder de wielen, buikplank, achterasdam en assen, voorasdam en assen, zwaarden en langwaen,. Alles weer als nieuw en zo degelijk.

De gegolfde tuiten zijn bijzonder en zeldzaam.

Toebehoren

  • Kromme dissel, koperen knop en éénpaards zweng
  • Lamoen

Driekwart wagen 'Betuwe'

Deze zeldzame Gelderse boeren driekwart wagen is afkomstig uit de omgeving van Tiel. Het bouwjaar is 1903 en noch de opdrachtgever of wagenmaker is bekend.

Een stoer zeepaard zonder kleuren is stijfjes gestoken. Is voorzien van eenvoudige lipbanden en boven is de diagonale dwarsklamp nog zichtbaar.

Hollandse leeuw in de tuin, omgeven door horden, met hek. 7 pijlen en het zwaard, late uitvoering met groen lofwerk. Het is een fraai geheel in topconditie.

Iets kleiner type, 30 tot 40 cm kortere wielen van 1,35 meter achter. Het is een handzame wagen en voorzien van ijzeren assen. Typisch Gelders zijn de klossen op de panelen. Daar vinden de 4 ijzeren stangen van de ajour-gezaagde steekleren steun.

 

Hoog orgineel achterkrat, het is een passend geheel. De rode kleur zag men voornamelijk in de Betuwe.

"Sierlijke" vormen, mooie wielen, goed gerestaureerd en geconserveerd!

Fraai ruggebord en zittekist. Bij deze uitvoering was de vaste evenaar met trekijzers al orgineel.

De zittekist uit het rivierengebied wat de motieven betreft. Een duidelijke scheidslijn was er niet. Het smeedwerk is al rond, we gaan de twintigste eeuw in. In 1928 komen de eerste luchtbanden wagens.

Toebehoren

  • Kromme dissel, koperen knop met zweng.
  • Lamoen
  • 2 zitplanken
  • Ruggebord
  • Steekleren

De bijna hele, wereldwijde unieke collectie gebeeldhouwde hooiwagens uit de waarden in topconditie opgesteld in de voorjaarszon in 2017.

Een imponerend geheel. Rechts de driekwart wagen, de achterkratten uit de Tielerwaard hebben vaak wat meer ronding dan de rest. Links het zelfbouwmodel 1808.

 

De 'Mouthaan' sjees

Alhoewel sjezen niets te maken hebben met boerenwagens heeft Jan van Asperen een tweetal type sjezen gerestaureerd. Het betreft hier de Schelp- of Schuitjesjees en de sjees die voor de heer Jaap Mouthaan is gerestaureerd en derhalve de 'Mouthaan' sjees wordt genoemd. De laatstgenoemde sjees kunt u hieronder bewonderen.

Een spaak in detail, de spaken worden vrij donker dan spring het goud van de rank er er mooi uit.

De spaken zijn klaar voor de "Mouthaan" sjees, eind maart moet hij klaar zijn voor de expositie van Glijen en Rijen naar aanleiding van het 50-jarig bestaan, dat lukt best wel.

Zeer oud bakje Mouthaan sjees omstreeks 1760, prachtig verguld en beschilderd, maar . . . het wordt nog mooier!

 

.Kontje van de leggers van de Mouthaan sjees. In het kopse hout is het lastig hakken

De achterbalk van de Mouthaan sjees met 17e eeuws dolfijnen voor het vergulden.

Close-up van de voorbalk voor het vergulden.

.

Zeepaarden en dolfijnen

Een close-up van dolfijnenkoppen.

U ziet de asdam van de Mouthaan sjees. Twee driemensionale zeepaarden, dik verguld en verzilverd.

Wat een verfijning, een waardevol bezit.

Close-up van het linker zeepaard van de 'Mouthaan' sjees.

De Schelp- of Schuitjesjees

Naast de restauratie van de Boerenwagens heeft Jan van Asperen ook een tweetal sjezen gerestaureerd. Hier wordt het model de schelpsjees genoemd. Ook wordt dit model wel de schuitjesjees of Drentsche sjees genoemd. Het bouwaar van de bak dateert rond 1810, In 1980 werd in Friesland werd het onderstel gebouwd. De restauratie van het snijwerk en overige restauraties vond plaats tussen 2011 en 2012. Rond 1890 zijn de zijpanelen vernieuwd. Dit is op te maken uit het schilderwerk. De wagemaker van de bak is niet bekend.

Zeer geslaagd zijn de twee Alblasserwaardse zeepaarden in dik goud uit het rivierengebied. Het prikkelijzer achterop is tegen het ongevraagd meerijden van de jeugd.

Het kabelmotief is rondom uitgehakt. Tussen de riemen zit nylon verborgen, oersterk.

Hier schieten woorden tekort, wat mooi! De bak in oude kleuren met gouden kraal! Hier zijn de vergulde schelpen op de spaken te zien

Twee dolfijnen happen in een bal of prooi en daaronder de initialen van de maker/eigenaar. Links en rechts zien we nog de tongen van de zeemonsters, de uiteinden van de leggers. Ook is het veldspoor te zien.

Vooraanzicht van de sjees met oude kleurstelling. Eiken bomen met ijzerbeslag met slangekopjes aan de uiteinden..

Het schuitje model zag men door heel Nederland en is ouder dan de krompanelen sjees. Fraai bieswerk!

De 2 Alblasserwaardse zeepaarden, model 17e eeuw in wording, in iepenhout gehakt.

De details van een zeepaard.

Hier ben ik aan het beeldhouwen. Het meeste werk gebeurd op het oog, goede beitels zijn heel belangrijk.

De twee zeepaarden in volle glorie, met de vlambanden zoals ze in het rivierengebied werden gemaakt.

Stoere dolfijnen 17e eeuws in bladgoud en bladzilver. Het verzilveren is lastiger dan vergulden, zilver is wat dikker en behoeft wat meer mixion bij het verwerken. Na enige tijd kan je dat met metaalvernis insmeren, tegen het zwart worden van het zilver. Ook zien we hier het zogenaamde veldspoor.

Aan de uiteinden van de bomen twee slangekoppen, ze kijken nogal vriendelijk!

84 schelpen in de spaken gehakt, "schelpjes", zeepaarden, dolfijnen, slangen, alles in overeenstemming.

Een prachtbezit deze schelp of schuitjes sjees. De sierlijke vorm van het schuitje is van oorsprong heel oud, ouder dan de krompanelen sjees. Dit bakje is van rond 1800, eind 1800 is er een kapsjees van gemaakt. Er zijn tegelijk twee zijpanelen vernieuwd wat te zien was aan het oude blauwe schilderwerk. Het onderstel is uit de jaren 1980, wel helemaal aangepast wat betreft snijwerk, beeldhouwerk en sierlijkheid.

Het bakje is 100% orgineel en ook weer met de brede bladgoud biezen, met losse canvas kussens.

Het prikkelijzer, tegen het ongevraagd meerijden van de jeugd heeft smid Krijn van Zee nog gemaakt, net als de ijzeren riemsteunen achter. Krijn is oktober 2012 overleden, we missen hem. Verder zien we 2 zeepaarden in volle glorie, met de vlambanden zoals ze in het rivierengebied werden gemaakt!

Het achteraanzicht van de schelpsjees. De schudriemen kruiselings , heeft meer effekt.

Slangenkoppen in de leggers en de twee dolfijnen voor het vergulden en verzilveren.

Op de foto ziet u apart bieswerk.

Willem Hoek, de buurjongen houd Fertuun vast.

Nieuwe achterbalk van de schelpsjees met kabel- of touwmotief, lastig te maken, aansluitend bij het motief van de leggers.

Detailfoto voorstellende het familiewapen van: VAN ASPEREN

Toebehoren

  • Los rugkussen van canvas
  • Los zitkussen van canvas
  • Cocos matje

Varia Boerenwagens

Hier vindt u alles wat niet in andere onderwerpen van de Boerenwagens is in te delen. De foto's kunt u groter maken door op de foto van uw keuze te klikken.

Schuitje Phaeton van Rijkee van Alblasserdam

Zeldzame schuitje Phaeton , van de ambachtsheer A. Rijkee van Alblasserdam. Het is niet voor te stellen maar 150 jaar geleden reed deze wagen hier ook al rond. Hier met een tweespan voor het ambachts heerlijkheidshuis in 2012. Links nog een gedeelte van het oude koetshuis.

Bies- en verguldwerk voor een sjees , het brede geel is de ondergrond voor het bladgoud.

Mijn vader Cornelis van Asperen, overleden in 2009. Deze foto is genomen op de Oost-Kinderdijk te Alblasserdam in 1967 voor het 'Huis te Kinderdijk' met de oude bonte Gelderse merrie Frouke.

Ringsteken met koninginnedag 2012 - Jan van Asperen is eigenaar van het schuitje Phaeton. Naast Jan van Asperen zit Wilma, zijn vrouw en achterin zit wethouder Ad Cardon met eega. Een mooie traditie met veel publiek in de vertrouwde Kerkstraat van Alblasserdam. De oude Groninger Fertuun doet zijn best, prachtig! Bij het paard hangt nog een heel oude oranje kwast om de nek met rood, wit en blauw koord.

Schitterende achterzijde van een krompanelen sjees met goud- en bieswerk.

Dezelfde sjees, maar dan het achterpaneel.

Zo hoort een wagen te lopen, op de vijf centimeter zo'n 1,5 centimeter loopvlak, = Latijnse boerenwagen.

Prachtig detail paneel beschildering van een boerenwagen, de kinderdijkse molens.

Uitspannen na een ritje met de Delftse tilbrie, geërfd van mijn oom Gert. J. van Asperen in 2010.

Het sierlijke wiel van een sjees, alles komt in het goud.

Rechter zijleer, waarop afgebeeld, met enige fantasie de familiegeschiedenis in de west-Alblasserwaard.

Mei 2009
De overtreffende trap! 29 kinderen op de foto op de boerenwagen met juffrouw Wilma (Asperen).

Zomer 2003
Gezellig allemaal in de Boerenwagen. Familie De Vaal uit Nieuw-Lekkerland. De wagen is afkomstig uit Molenaarsgraaf bouwjaar rond 1920 laat type. Opvallend hoeveel mensen er in een boerenwagen passen.

Leuke tegel boerenwagen vroeg 18e eeuws. Rechtervoet op de kromme dissel en met de linkervoet werd geremd. Goed zichtbaar zijn ook de schellen aan het krankwerk. Op onverharde wegen kwamen de klanken je tegemoed.

Een klein prentje uit begin 1600, uit de tijd van de reformatie. Hier worden een 16-tal predikanten afgevoerd in wagens vanuit Dordrecht. Met- en zonder huif. De prent is te klein voor details maar we zien 3 open wagens en 2 huifwagens met oprolbare zijdelen. Voor de tweede wagen, de vierde- en de vijfde wagen zijn er drie paarden gespannen. Heel bijzonder, dit moet nog eens uitgezocht worden!

Krijn van Zee uit Nieuwland in zijn smederij/werkplaats te Meerkerk. De laatste boerenwagensmid, die nog alles weet over boerenwagen smeedwerk. Een man met passie voor zijn vak, geweldig!

Jan van Asperen aan de teugels met Adrie Stam uit 's-Gravendeel met Fortuin, een 12-jarige Gronings paard. Bouwjaar van de boerenwagen is 1974 en gemaakt door Jan van Peet en was in het bezit van G.J. Verhoeven. Zomer 2008. Het was een mooie rit van ±35 km in de omgeving van Oostvoorne. De wagen heeft houten assen en rijd heel stevig. Het blijft een spectaculair gebeuren, het rijden met de oud Hollandse boerenwagens en ze rijden superlicht. Niet voor te stellen bij een wagen van bijna 500 kg. Jan van Asperen.

In februari 2008 een zeepaard vergulden met dubbel torengoud extra dik opgebracht of met platina! De dikste kwaliteit!

Hier is de voorplank klaar, geschilderd en verguld (gouden horens). Meestal stond hier het omgewend dravend paard afgebeeld, een blikvanger van jewelste.

Nieuwe voorplank zittekist, met oud motief voor een sierlijke boerenwagen uit 1871, met unieke afbeelding van een koe.

Bieswerk en letterzetten

Het bieswerk en letterzetten vormt ook een onderdeel van het restauratie proces. Met grote precisie en met heel veel liefde wordt met de hand Boerenwagenonderdelen weer voorzien van het nodige bieswerk of letters . U kunt de foto's groter bekijken door op de foto te klikken.

Eenvoudige doch romantische beschildering van koetsiers-slede - Oostenrijks. Werkduur plm. anderhalf uur.

Let op het zware strakke bieswerk, het monogram en het familiewapen, ook de zwaar vergulde leeuw voorop, laat zich in al zijn glorie zien. Oude, geheel van ijzer gemaakte arreslee, in Alblasserdam rond 1885 gemaakt. Oorspronkelijk afkomstig van de familie Lels, van Huis te Kinderdijk.

Let op het zware strakke bieswerk, het monogram en het familiewapen, ook de zwaar vergulde leeuw voorop, laat zich in al zijn glorie zien. Oude, geheel van ijzer gemaakte arreslee, in Alblasserdam rond 1885 gemaakt. Oorspronkelijk afkomstig van de familie Lels, van Huis te Kinderdijk.

Letter zetten is ook een kunst. Opmeten, uittekenen en schilderen, ouderwets, tijdrovend vakmanschap. Plakletters werkt vlugger, maar dit is voor de kenner en liefhebber een must.

Bloktang vernieuwen van de Hurwenense Boerenwagen

U vindt hier de uitgevoerde restauratie van de bloktang  van de Hurwense boerenwagen. De foto's bekijkt u gedetailleerd door op de foto te klikken.

Voor- en achterstel staan geduldig te wachten op verdere handelingen.
Op deze pagina kunt u op de foto's klikken om de betreffende foto groter weer te geven.

Het slopen van de bloktang uit het gat tusssen draaibord en asdam, is niet eenvoudig.
Links ligt de nieuwe bloktang klaar, met alle snij- en trekversieringen die erbij horen.

De restanten van de bloktang zijn verwijderd! Wat opvalt zijn de enorme dikke vierkante nagels waarmee de ingelaten bloktang vastgezet werd op de asdam.
Het grote ronde gat is het vaste draaipunt voor de bonnagel ofwel draaipin, die door het gehele voorschamel steekt.

De bloktang passend aangebracht. Het beslag zit er weer keurig op met de oorspronkelijke bolkoppen, dat zijn handgesmede nagels met grote ronde koppen. Een oersterke constructie!!
Nog duidelijk te zien zijn de twee rechthoekige gaten voor de tangschoren van de bloktang, voor zijdelingse steun.

Rijbord (draaibord) bovenop en alles past.
Goed te zien is het ijzer op het rijbord rond het gat voor de bonnagel, daarnaast de vetband of schamelring, het voorschamel gaat hier weer bovenop (goede kant voor!).
Er zijn ook voorschamels die in plaats van ijzeren slijtstukken een geheel ijzeren plaat hebben. Dit werkt goed!

Details en restauratie van het achterkrat

De foto's op deze pagina kunt u groter bekijken door er op te klikken.

Prachtig orgineel Alblasserwaards achterkrat, in de oude kleuren beschilderd. Als kuif het gestoken wapen van "van Asperen." De tekst spreekt voor zich.

Fabelachtig mooi achterkrat van een speelwagen, 18e eeuws en in de jaren '80 aan een Duits museum in Beieren. De afbeelding op het achterkrat laat het tafereel van David en Goliath zien.
Ontwerp speelwagen achterkrat ornament voor een zeer bijzondere speelwagen van voor 1800 naar keeften (kievit) in het rijke voorschamel.
Van verschillende oude, en zeer oude onderdelen creëren we van lieverlee een complete nieuwe wagen, alleen de voorwielen, de zwaarden en nog een paar kleine delen zijn nieuw gemaakt.

Details en restauratie van het achterschamel

De foto's van de details en restauratie van het achterschamel kunt u groter bekijken door op de foto te klikken.

Hollandse leeuw met 7 pijlen (7 provinciën) en zwaard. Hij vertrapt de keeshond (scheldnaam voor de patriotten) zijnde niet oranje gezindten!
Apart achterschamel De Hollandse leeuw met vrijheidshoed op de steng en zijn rechterpoot op de wereldbol. Geflankeerd door 2 zee-arenden die rond 1850 nog in Nederland voorkwamen.
Achterschamel van een niet meer bestaande wagen . . voorstellende "de fruithandel." Bovenaan zichtbaar de ingezette stukken.

Voor de restauratie

Na de restauratie

Prachtige boerenwagen gebouwd door Jan van Peet op 17-jarige leeftijd in 1931. Een foto van na de restauratie in 2007 met nieuw goud en de oude wat opgefriste kleuren weer meer kwaliteit gegeven dan de wagen uit 1931.

Bijzonder zeldzaam achterschamel Hermes wagen van het Boerenwagenmuseum. Hermes, zittend op zakken met handel, waarschijnlijk boerderijprodukten. Gedateerd: voor 1850. Afkomstig uit de omgeving van Tiel, een van de oudste, nog rijdbare wagens! Heel apart is ook de omlijsting van het geheel, korenhalmen, twee soorten, liggend afgebeeld. De bouwduur van een gebeeldhouwde boerenwagen was 6 tot 7 weken. Daar werkten aan, de wagenmaker met knecht en de smid. De totale bouwkosten rond 1850 voor een boerenwagen was rond de 100 gulden. (Een knecht verdiende toen 17,50 per jaar). Het laadvermogen ruim 1000 kilo. De wagen ging met het nodige onderhoud wel 3 generaties mee. Het Nationaal Rijtuigenmuseum in Leek - Groningen, heeft zelfs geen gebeeldhouwde boerenwagen in haar collectie. Het Openluchtmuseum in Arnhem heeft toch nog wel een kleine collectie over, na de brand in 1995, waar 18 boeren- en speelwagens zijn verbrand, nu zijn er nog 5 speelwagens en 10 gebeeldhouwde wagens over. Niet één wagen is kompleet of rijdbaar. Het wordt tijd om de beste exemplaren op te knappen en ze voor verder verval te behoeden.

Details van de kortwagen

De foto's van de details van de kortwagen bekijkt u groter door op de foto te klikken.

Nieuw snijwerk gemaakt voor een Boerenwagen uit het boerenwagenmuseum te Buren door J. van A.
De unieke eenhoorn wacht geduldig op het vergulden, 23,75 karaat goud.
Alblasserwaards zeepaard. Zogenaamde kortwagen zit onder de buikplank halverwege het mooie maar tijdrovende werk. Tijd telt niet, alleen het resultaat geldt. Sierlijkheid en vloeiende lijnen is het allerbelangrijkst, en niet afwijken van de aloude motieven, die zijn van zichzelf al een rijk bron van inspiratie zijn. Augustus 2009.
Nieuwe kortwagen voor de Hermes wagen uit het boerenwagen-museum. Bij deze wagen is de Griekse god Hermes uitgehakt in het achterschamel, o.a. God van de handel en boodschapper van de Goden. Hermes heeft vleugels aan voeten en helm en draagt een scepter in de hand.
Deze nieuwe kortwagen is gesneden door Jan van Asperen
"Schitterend"
De nieuwe kortwagen is klaar, de kwaliteit moet perfekt zijn. Ik probeer altijd het oude snijwerk te overtrefffen, dat is goed gelukt. Deze gaat wel weer 200 jaar mee! na eerst goed in de molmgif te zijn gezet. Augustus 2009

Details van de Riemenwagen

 

Zeer oude Zeeuws Vlaamsche Pheaton of Riemenwagen. Bouwjaar ±1800. Naast dit exemplaar nog slechts 1 bekend! Wie heeft er informatie of foto's over?

Riemenwagen Zeeuws Vlaanderen Bouwjaar wordt geschat op rond 1800 De houten assen waren aan de uiteinden ovaal zo versleten waren ze. Maar dat is te verhelpen! En er was nog maar 1 zijkant. Deze Pheaton was alleen voor personenvervoer dus geen bedrijfswagen.

Per onderdeel wordt bekeken of het nog te doen is, zoveel mogelijk het oude bewaren, maar we willen er mee gaan rijden en dat kan ook gezien de enorm zware constructie, en toch heel sierlijk! Schitterend!

Details van een zeepaard van de kortwagen

Zogenaamde kortwagen zit onder de buikplank halverwege het mooie maar tijdrovende werk, tijd telt niet alleen het resultaat geldt.

Augustus 2009

Het werk is al aardig gevorderd. Rechts een half afgemaakt zeepaard.

Een drietal ongerestaureerde zeepaardjes van kortwagens uit het rivierengebied. Oorspronkelijk waren ze alledrie verguld, getuige de bladgoudresten die nog te zien waren. Het linkerzeepaard behoort bij de Zoelense wagen, en is zeer fors en sierlijk gesneden, groot met veel bladgoud en kleuren. Het bladgoud is 23,75 karaat, dubbeldik + extra. Het middelste zeeppaard, nog echt met zwemvliezen, behoort op een heel bijzondere speelwagen uit omgeving Zaltbommel, die vorig jaar verkocht is naar Hoek van Holland. Deze wagen verkeert in perfecte conditie, en is als enige in Nederland nog rijdbaar, deze dateert uit 1796. Het rechtse zeepaardje behoorde ook onder een speelwagen te zitten (krankwerk) Hij was zwaar beschadigd, maar kan nu weer gezien worden.

De ongerestaureerde zeepaardjes staan op een zittekist De Zittekist is met twee verguld springende paarden, omgeven door polychroom lofwerk. Gemaakt door Jan van Peet uit Meerkerk in 1932 op 18-jarige leeftijd. Op de leuning van de zitte kist staat het ruggebord, ook wel turfbord genoemd, dit werd gebruikt ter afsluiting voor vracht, hoewel het hele boerenwagen gebeuren eigenlijk een combinatie is van schoonheid en doelmatigheid.

Details en restauratie overige Boerenwagen onderdelen

Zeldzame kromme dissel uit 1870 (huwelijk) Heel apart met ingehakte initialen in het gele koper: M.I. en M.d.B. afkomstig van familie Den Boer, Kerkstraat te Alblasserdam.

Draaipin die door het voorschamel, het draaibord met ijzer en de asdam met doorlopende scheen gaat, en normaal iets onder de asdam uitsteekt.

Boerenwagen vrouwenbankjes of bruidsbankjes uit de Alblasserwaard. Dit type hangt men over de bovenbalk van de zijleren. Veelal hadden de bankjes een smalle onderplank die in de steekleren in een rechthoekig gat werden gestoken.

Rococo steekleren

Stel heel mooi gemaakte en zeer zeldzame roccoco steekleren met vergulde koppen van rond 1780. Westelijk provincie gebied vermoedelijk Alblasserwaards. Een complete wagen in roccocostijl is bijna niet voor te stellen! Zover bekend de enige roccoco steekleren die er zijn!

Reparatie zittekist Rondom verstevigd en aangepast.

Twee nieuwe achter scheien. Alle 22 scheien onder en boven met rode bloem, met geel hart.

Simpele eiken boerenstoof compleet met vuurtest voor op de wagen (onder de rokken) en in de kerk.

Primitieve eiken boerenwagenstoof. De werd vroeger onder de wijde rokken van de vrouw gezet. Dat hield de boel lekker warm!

Zo werd vroeger soms een gescheurde spaak opgelapt, met een ijzeren bandje. Geld speelde altijd een rol. Ook de rijke boeren waren soms erge krenten dus dan maar zo goedkoop mogelijk repareren.

Oud vrouwenbankje ± 1840 Alblasserwaarde/Vijfheerenlanden..

Wagenmaker W. Bos uit Hardinxveld-Giessendam Bouwjaar 1896. Heel bijzonder is de grote geringde zwaan op de voorzijde van het voorschamel. De zwaan is van oudsher een elitaire vogel geweest, gehouden door de rijke, zie halsband.

De zittekist met zwartbonte koe, is vermoedelijk afkomstig uit de Alblasserwaard of Krimpenerwaard, het is een zeer bekend motief in de Alblasserwaard, het omgewend dravend paard, geflankeerd met 2 fruitbomen een landhek en wat begroeing. Deze combinatie, zwartbonte koe met lange ouderwets mooie horens, is zeldzaam en heel apart.

Strak bieswerk trouwkoets!

Prachtig detail paneel beschildering van een boerenwagen, de kinderdijkse molens.

Rechter zijleer, waarop afgebeeld, met enige fantasie de familiegeschiedenis in de west-Alblasserwaard.

Heraldische beschilderingen

 

Een Heraldische beschildering van "het Wapen van Van Asperen."

techniek: aquarel
geschilderd: 1990

Familiewapen van Van Asperen op portier koetsierslede 1993. Zwarte dubbele adelaar op gouden veld met hartschild: wapen van Arkel, twee rode kantelen op zilver veld.

Men mag de maat niet overdrijven.

Familiewapen van Van Asperen op portier koetsierslede 1993. Zwarte dubbele adelaar op gouden veld met hartschild: wapen van Arkel, twee rode kantelen op zilver veld.

 

Het wapen van Familie Kranendonk met bladgoud en bladzilver (nooit kleur op kleur of metaal op metaal!) Geschilderd: 2007

Ornament vergulden van de Latijnse wagen

Het vergulden van het ornament van de Latijnse wagen. Eerst wordt alles goed schoongemaakt met een borstel en groene zeep. De schoonheid van goud en kleuren zit verscholen onder een bruine koek van lijnolie en vuil. Het is net als met een vuil schilderij, door schoonmaken wordt de situatie zoals hij oorspronkelijk behoorde te zijn.

Na het schoonmaken met groene zeep en borstel wordt er met afbijt gewerkt. De oude kleuren en restanten van het oude bladgoud komen weer tevoorschijn. De kleuren waren oud blauw, oud rood, oud geel en grasgroen waarbij het ijzerwerk zwart was. Ook zien we de oude initialen van de opdrachtgever CVDV. De volgende eigenaar heeft er P.V.W. opgekalkt.

Beeldhouwwerk van hoog niveau. De te vergulde delen zijn enkele keren in de gele lak gezet. Dat is de beste ondergrond voor bladgoud. Ook de initialen van de opdrachtgever zijn inmiddels weer aangebracht (uitgezaagd uit dun essenhout). De Fondkleur is oud rood. Blauw en rood zijn nog grondkleuren. De latijnse tekst is goed te lezen als u op de foto klikt en betekend: "De Heere zal voorzien."

De verguldklus is gebeurd. Dubbeldik torengoud extra, is schitterend aangebracht. Dit goud wordt nog, net als in de middeleeuwen, met hamer geslagen tot zeer dunnen vellen van 8x8 cm. De tekst is ook verguld, men zegt dat dit het mooiste achterschamel van Nederland is, ik durf het niet niet te zeggen.

 

Verklarende woordenlijst van de Boerenwagen onderdelen.

Bekijkt u als willekeurig langskomende bezoeker deze website dan kan het zomaar zijn dat u zich zeer onwetend voelt als er termen als steekleren, achterkrat, achterschamel en dergelijke voorbij komen. Met de onderstaande tekening weet u waar de onderdelen zich bevinden. U kunt onderstaande tekening vergroten door erop te klikken.

Verklarende woordenlijst van de Boerenwagen onderdelen.

 

Boerenwagens gezocht

Wij zoeken eigenaren van boerenwagens die het vermoeden hebben dat hun gebeeldhouwde boerenwagen nog niet is `ontdekt.` Graag even kontakt opnemen per telefoon 078 69 179 51 of per brief naar het adres wat in de websitekop vermeld staat. Met elkaar kunnen we deze wagens trachten te bewaren, en het werkt ook stimulerend voor u en ons, als liefhebbers.

Bijvoorbaat dank,

Jan van Asperen

Bouwjaar 1944. Opdrachtgever J.B. Jz. Wagenmaker J. vanPeet uit Meerkerk. Waar bevindt zich deze wagen?

Bouwjaar: 1840 Opdrachtgever: C. Nooteboom uit Naaldwijk Verkocht uit museum te Elst na brand in 1968 Wie is de wagenmaker?

Fokveedag te Hoornaar op 2 oktober 2010

De fokveedag in Hoornaar werd gehouden op 2 oktober 2010. Tijdens deze dag reden vier boerenwagens mee van Jan van Asperen. De foto's van de Tulpenwagen, de Hurwenense boerenwagen, de Zoelense boerenwagen en de Latijnse boerenwagen kan je nog groter bekijken door op de onderstaande foto's te klikken. De beschrijving van de foto lees je door met de muiscursor op de foto te gaan staan.

Op de bok van de Hurwense wagen dhr. P. v.d. Berg

Op de bok van de Latijnse wagen dhr. K. Provilie.

Op de bok van de Tulpenwagen Jan van Asperen zelf.

De menner op de bok van de Zoelense wagen dhr. P. Brand.

Antiek van stal voor WK Vierspannen

Op de voorpagina van de Gelderlander stond op 3 september het volgende bericht: Beesd- Deelnemers aan het WK Vierspannen 2008 worden tijdens de openingsceremonie op het landgoed Mariënwaard in Beesd rondgereden in antieke boerenwagens. De strijd om de wereldtitel duurt tot en met zondag. In totaal doen zestig teams uit zestien landen mee. Er zijn zes Nederlandse equipes. De deelnemers werden tijdens de opening op luid aplaus getrakteerd door het publiek. Op de foto zwaait een van de Nederlanders, Tom Monhemius, enthousiast naar zijn fans. Tegelijk met het WK is de Landgoed Fair van start gegaan.

Boerenwagen voor museum de Koperen Knop

In het Papendrechts Nieuwsblad stond het onderstaande artikel vermeld. Jan van Asperen geeft een boerenwagen in bruikleen. Klik op de foto voor een grotere weergave. Klikt u op de foto om het artikel te kunnen lezen.

Defilé t.g.v. viering 200 jaar Koninkrijk

Het defile ter gelegenheid van de viering van het 200 jarig Koninkrijk der Nederlanden werd gehouden op 14 juni 2014 bij paleis het Loo. Boerenwagens was aanwezig tijdens dit defile en het passeren en presenteren van de gebeeldhouwde boerenwagen met de familie van Asperen is in het filmpje te zien vanaf 36 seconden vanaf het begin.

Passie voor oude boerenwagens

Het van oudsher bekende wagenmakersgeslacht Van Peet uit Meerkerk heeft vele generaties gebeeldhouwde wagens voortgebracht. De boerenwagens uit onder andere de Alblasserwaard waren, zoals in het hele rivierengebied, mooi en soms overdadig uitgevoerd met prachtig steek- en snijwerk. Er werd kwistig met bladgoud gewerkt. De oudste wagens waren vaak het mooist. Jan van Asperen uit Alblasserdam, die uit liefhebberij, oude wagens opknapt vertelt met veel gevoel voor nostalgie over zijn passie. Zelfs voor 1500 waren er al wagens in dezelfde stijl en techniek zoals die van rond 1900. Jan van Peet, geboren in 1914, bouwde al op 18-jarige leeftijd en boerenwagen, geholpen door zijn oom die ook in de wagenmakerij werkzaam was. Zijn vader vond het maar niks. Het was tenslotte 1931: de crisistijd, armoede en veel werkeloosheid. De wagen werd verkocht aan een zekere Isak Verhaar uit Nieuwland. De wagen bestaat nog en staat zelfs nog in dezelfde boerderij.

Meegenomen door de bezetters

In totaal heeft Jan van Peet vier gebeeldhouwde wagens gemaakt: in 1930 heeft Jan van Peet een boerenwagen gemaakt voor Van Iperen uit Meerkerk, Jan was toen 16! De andere drie boerenwagens zijn gemaakt in de jaren 1931,1944 en 1971. De wagen uit 1944 is spoorloos verdwenen. Wie weet hier meer van? Ik zou het graag horen? Volgens sommigen is hij in de oorlog meegenomen door de bezetters, aldus van Asperen. De wagen uit 1971 is een prachtig staaltje ouderwets vakmanschap. Met liefde gemaakt in opdracht van de bekende rijtuigenverzamelaar George Verhoeven uit Amsterdam, later wonende in Diever. Hij liet de wagen maken door Jan van Peet. Het moet een echt klassiek model worden zoals ze oorspronkelijk waren met onder meer houten assen, twee vrouwen- of bruidsbankjes, en een schitterend gebeeldhouwd hoog achterkrat. Eén zoals alleen een boer in goede welstand kon bestellen.

Het Barokke smeedwerk is gemaakt door de smid Krijn v/d Zee uit Meerkerk, die veel voor de soms zeer kritische Jan van Peet heeft gewerkt. Diezelfde smid, inmiddels 65 jaar, heeft enkele weken terug voor dezelfde wagen nog twee prachtige trekijzers gesmeed. DIt voor de veiligheid bij het opstappen en voorwaarts trekken van de imposante wagen. Het zwaardere houtwerk en de wielen worden indien nodig door Wout Verdoorn gemaakt. Diezelfde smid, inmiddels 65 jaar, heeft enkele weken terug voor dezelfde wagen nog twee prachtige trekijzers gesmeed. DIt voor de veiligheid bij het opstappen en voorwaarts trekken van de imposante wagen. Het zwaardere houtwerk en de wielen worden indien nodig door Wout Verdoorn gemaakt.

Veiling

Verhoeven is inmiddels de tachtig gepasseerd en mankerende. Enige tijd geleden zijn alle rijtuigen en wagens geveild door Veilinghuis Hessing in Nijmegen. Onder enorme belangstelling werden er soms hoge prijzen betaald, ook voor de B.W. uit 1971. De nieuwe eigenaar is dhr. A. Stam, kunsthandelaar, maar bovenal liefhebber uit 's-Gravendeel. Hij heeft de wagen direct bij Jan van Asperen in Alblasserdam voor een laag nieuw bladgoud en een orginele beschildering van de gestoken ornamenten. Het schilderwerk van Van Peet was niet (meer) van hoog niveau. Hij had bijvoorbeeld geen bladgoud maar goudverf gebruikt. Van Peet was beeldhouwer, geen schilder. Tsja . . . . ieder z'n vak, aldus Van Asperen.

Proefrit

Hij vervolgt: Onlangs hebben we met de 11-jarige Groninger stermerrie Fertuun een proefrit gemaakt. Onder andere langs de molens van Kinderdijk. Het waaide flink en alle molens draaiden. Voor een paard dat Er komt gelukkig steeds meer waardering voor deze zeldzame kunststukken op wielen. Het zijn de mooiste wagens de ooit op de wereld in een reeks, en door vele generatie wagenmakers , eigenlijk in dezelfde technische uitvoering en stijl zijn gemaakt.

W.K. Vierspannen

Hoeveel zijn er nog? Van het Alblasserwaardse model ongeveer twaalf stuks. In totaal is er nu een veertigtal geïnventariseerd. Daarbij inbegrepen ook de minder gebeeldhouwde zoals je bijvoorbeeld vroeger veel in de Tielerwaard zag. Mooi, hoog van type, maar niet zo rijk in goud- en snijwerk. Van die veertig zijn er ongeveer nog twintig die rijdbaar zijn of rijdbaar gemaakt (kunnen) worden. Mijn wens is om het in de toekomst van overheidswege beschermd cultuurhistorisch bezit te maken.

Op de wereldkampioenschappen Vierspannen op Landgoed Mariënwaardt bij baron Frans van Verschuer (960ha) in Beesd in het afgelopen jaar is deelgenomen met zo'n 25 rijdbare boerenwagens en makke paarden.

Mochten er nog mensen in de Alblasserwaard of omgeving zijn die in het bezit zijn van delen of onderdelen van oude boerenwagens dan zou ik daar graag mee in contact komen. Ook foto's en oude verhalen zijn welkom. Je kan met Jan van Asperen in kontakt komen door te bellen naar telefoonnummer 078-6917951.

'Koning' op Alblasserwaardse wagen

De nettenwagen van Jan van Asperen en de paarden van Wil Verdoorn en haar neef Arné Verdoorn als koetsier zijn op zaterdag 30 november te zien op televisie tijdens de officiële viering van 200 jaar Koninkrijk.

In Scheveningen wordt die ochtend de historische landing van Prins Willem Frederik, op 30 november 1813, nagespeeld door enkele honderden acteurs en figuranten. In deze grote groep spelen enkele Alblasserdammers een grote rol. Arné Verdoorn bestuurt de historische wagen, die voor deze gelegenheid een stukje de zee in zal rijden. Hij wordt daarin begeleid door Wout en Wil Verdoorn, zijn vriendin Marieke van der Plaat en hun chauffeur Gerard Schild, allen van Verdoorn Gelegenheidskoetsen uit Alblasserdam. Prins Willem Frederik werd 200 jaar geleden met een zogenaamde nettenwagen aan land gebracht. Hij werd overgevaren vanuit Engeland, nadat hij de boodschap had ontvangen dat de Fransen verjaagd waren.
Op zaterdag 30 november 2013 wordt de rol van Willem 1 gespeeld door acteur Huub Stapel. Hij stapt om ongeveer 11.00 uur over vanaf een historisch zeilschip naar een roeiboot, en dan vervolgens op de nettenwagen. Daarna rijdt Arné hem over het strand naar de pastorie aan de Keizerstraat, waar 200 jaar geleden het Koninkrijk der Nederlanden officieel begon. Het strand en andere delen van Scheveningen worden voor die gelegenheid zoveel mogelijk teruggebracht naar hoe het er toen uitzag.
Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima wonen deze Scheveningse traditie bij, die eens in de 25 jaar gehouden wordt, maar ditmaal een extra bijzondere uitvoering zal kennen. 
Ook de Koninklijke Marine, de Koninklijke Landmacht en Koninklijke Marechaussee vieren dat ze 200 jaar koninklijk zijn. De Marine geeft een eigen show, met een grote vlootschouw en een amfibische landing. De vloot is na afloop van de landing in de Scheveningse haven te bewonderen.
Het is heel speciaal voor de Alblasserdammers om bij deze viering aanwezig te zijn, en zo’n grote rol te spelen. De eerste contacten werden gelegd via het Museum van Scheveningen, die de laatste bruikbare nettenwagen in bezit heeft. “Maar die wilden ze niet gebruiken voor de scène in zee, omdat die wagen daar niet meer tegen zou kunnen”, vertelt Jan van Asperen. De stoere boerenwagen die hij zelf in bezit heeft, lijkt veel op de nettenwagens die vroeger gebruikt werden om de netten vanuit zee mee binnen te halen. De wagen werd opgeknapt en versterkt door Wout en Arné Verdoorn en verfraaid door Jan van Asperen en zal op zaterdag 30 november bestuurd worden door Arné Verdoorn. Hij heeft inmiddels al enkele malen geoefend met twee Groninger paarden uit de eigen stal van Verdoorn Gelegenheidskoetsen.
“Het was koud!”, vertelt Arné met een vertrokken gezicht. “We hadden hoge golven met grote schuimkoppen tijdens één van de oefendagen. Na lang oefenen gaan de paarden tot hun buiken in het water en doen ze het heel braaf. We zijn blij met dit resultaat” “Het is heel belangrijk dat er wederzijds vertrouwen is tussen ons en de paarden”, weet Arné Verdoorn. “Die zijn helemaal gewend aan ons en luisteren goed naar onze stem om te weten wat ze moeten doen.” Ook de begeleiding aan de zijkant van de wagen door Wout en Wil en zijn vriendin Marieke zijn belangrijk voor de paarden. “Voor ons is dit een bijzondere gebeurtenis. Verdoorn Gelegenheidskoetsen heeft veel rondritten in en om Alblasserdam en ook Trouwpartijen en dergelijke door heel Nederland, maar dit is wel een heel bijzondere opdracht met de leden van het Koninklijk Huis erbij!”

Het programma over de viering van 200 jaar Koninkrijk op zaterdag 30 november werd van 11.30 tot 12.45 uur live uitgezonden door de NOS op Nederland 1. In de middag was er een officiële bijeenkomst in de Ridderzaal met onder meer muziek en voordrachten. De dag werd afgesloten met een feestelijk programma, waarbij het jaarlijkse Koninkrijksconcert samenviel met een artiestengala in het Circustheater.